Trang web truyện

---

Thứ Hai.
Chồng cô đi làm từ sáu giờ sáng - tiếng xe máy gầm gầm rồi mất hút ngoài ngõ. Cô thức dậy lúc tám - giường trống - gối còn lõm sâu như một cái hố không ai lấp.Cô xuống bếp - không thấy ông. Chỉ có nồi cháo để trên bếp - còn ấm - và một tờ giấy ghi: Ba đi chợ sớm. Chữ viết tay - nghiêng - gọn - như người đàn ông viết bằng cả sự kiên nhẫn của tuổi già.Cô ăn cháo - nhạt - như mọi khi ông nấu. Không mắm - không muối - chỉ có gừng thái sợi. Cô ăn xong - rửa bát - rồi đứng giữa nhà bếp - nhìn quanh. Bếp sạch - quá sạch - như một bảo tàng của sự trống trải.Cô bước ra phòng khách. Chiếc tủ gỗ đứng sát tường - cánh cửa kính mờ - bên trong là những cuốn sách xếp thẳng hàng - và vài bình gốm không hoa. Cô chưa bao giờ mở tủ này. Hôm nay - không hiểu vì sao - tay cô vươn tới.Cửa kêu cọt kẹt. Mùi gỗ tổng - mùi của năm tháng đóng kín - thoang thoảng. Cô nhìn - sách - sách - và một hộp nhỏ ở góc - gỗ mun - khảnh trai - loại hộp đựng trang sức thời xưa.Cô lấy ra - nhẹ - như sợ nó vỡ trong tay. Nắp hộp không khóa. Cô mở.Bên trong - một bức ảnh.
Đen trắng. Viền trắng răng cưa. Cỡ bằng bàn tay.Cô cầm lên - lật ngửa - và tim cô ngừng đập.Người trong ảnh - một cô gái trẻ - khoảng hai mươi lăm - mặc áo dài trắng - đứng bên hàng rào hoa giấy. Tóc dài - đen - buộc nửa đầu. Mắt to - nhìn thẳng vào ống kính - không cười - chỉ hơi nhếch môi - như đang giữ một bí mật.Cô gái đó... giống cô.
Không phải giống hoàn toàn - nhưng đủ để cô tưởng mình đang nhìn vào gương - nhìn vào một phiên bản khác của mình - sống trong thời gian khác. Cùng dáng người mảnh mai. Cùng đôi mắt hơi buồn. Cùng cách đứng - nghiêng nhẹ - như sẵn sàng chạy trốn khỏi ống kính.Cô lật ảnh. Mặt sau - chữ viết tay - mực đã phai thành màu nâu đỏ:
Hà Nội, 1978. Em bảo không đẹp. Anh bảo đẹp nhất.Cô giữ ảnh - tay run.
Đây là bà. Bà của ông. Người đã mất năm năm. Người ông không bao giờ nhắc tên - nhưng vẫn để ảnh trong hộp - trong tủ - trong tim.Cô ngồi xuống sàn - lưng tựa vào tủ gỗ - lạnh. Cô nhìn chằm chằm vào ảnh. Rồi cô đưa tay lên - chạm vào mặt mình - rồi chạm vào mặt cô gái trong ảnh.
Giống.
Thật sự giống.Tiếng cửa sắt ken két.
Cô giật mình - nhét ảnh vào hộp - đóng nắp - nhưng không kịp cất lại. Ông đã đứng ở cửa - tay xách làn đựng rau - mắt nhìn cô - nhìn hộp gỗ trên tay cô.Im lặng.
Chỉ có tiếng mưa rơi ngoài hiên - nhẹ - như hơi thở."Con..." - cô lắp bắp - "con xin lỗi... con tò mò..."Ông đặt làn rau xuống bàn. Bước lại - chậm - như người đi trong nước. Ông ngồi xuống - ngang bằng cô - không trách - không hỏi. Ông chỉ nhìn hộp gỗ - rồi nhìn cô."Con thấy rồi à?" - giọng ông bình thản - không buồn - không giận.Cô gật - mắt nhìn xuống sàn - như đứa trẻ bị bắt quả tang.Ông cầm hộp - mở nắp - lấy ảnh ra. Ông nhìn - lâu - như đang nhìn qua một cánh cửa thời gian. Rồi ông đưa cho cô - không phải để trả lại hộp - mà để cô cầm ảnh tiếp."Giống không?" - ông hỏi.Cô ngẩng lên. Ông không nhìn ảnh. Ông đang nhìn cô. Ánh mắt ông - lạ - không phải nhìn con dâu - mà như đang... đối chiếu. Đối chiếu hai khuôn mặt - hai thời điểm - hai người phụ nữ - cách nhau bốn mươi năm."Con... con không biết..." - cô thì thầm."Giống," - ông nói - khẳng định - không hỏi. "Lúc đầu ba cũng giật mình."Lúc đầu? Cô không hiểu. Lúc đầu nào? Lúc đầu gặp cô? Lúc đầu cô về làm dâu? Hay... lúc đầu ông nhận ra điều gì đó không nên nhận ra?Ông cầm ảnh lại - nhẹ nhàng - như cầm một sinh mệnh. Ông vuốt mặt ảnh - bằng ngón cái - chậm - như đang vuốt tóc ai đó đang ngủ."Bà ấy..." - ông ngừng - "bà ấy cũng thích ngồi bậc thềm khi mưa. Cũng thích uống trà không đường. Cũng..." - ông nhìn cô - "cũng hay quên phơi đồ như con."Cô cảm thấy lạnh. Không phải lạnh sàn nhà. Mà là lạnh trong xương. Ông đang so sánh cô với bà. Ông đang nhìn cô - và thấy bà. Hay ông đang nhìn bà - và thấy cô?"Ba..." - cô muốn nói - "con không phải bà" - nhưng không thành lời. Vì cô thấy - trong mắt ông - một nỗi nhớ quá sâu - sâu đến mức biến thành thứ khác. Không còn là nhớ nữa. Mà là... khao khát.Ông đứng dậy - cất ảnh vào hộp - đặt lại vào tủ. Ông đóng cửa tủ - cạch - như đóng lại một đoạn đời."Ba đi nấu cơm," - ông nói - bình thường - như thể vừa không trải qua khoảnh khắc nào.Nhưng khi ông đi ngang qua cô - ông dừng - một giây - tay vươn ra - như muốn đỡ cô đứng dậy. Cô đưa tay lên - chạm vào tay ông - da ông khô - ráp - lạnh. Họ chạm nhau - một giây - rồi ông rút tay lại - đi vào bếp.Cô vẫn ngồi trên sàn - lưng dán vào tủ gỗ.
Cô nhìn cánh cửa tủ - nơi bức ảnh đang nằm - và cô hiểu - ông không chỉ nhớ bà.
Ông đang tìm bà - trong cô.
Và cô - đang để mình được tìm thấy.

---

Kết phần 5:
Một bức ảnh đã lật mở.
Không chỉ quá khứ của ông - mà cả tương lai của cô.
Giờ đây cô biết - mình không chỉ là con dâu.
Mình là - bóng của một người đã mất - và ánh sáng đó - đang chiếu vào nơi không nên chiếu.